منافع یا منابع
با توجه به اینکه محیط زیست و منابع طبیعی دربین جوامع مختلف از ارزش فوق العاده ای برخورداراست و تلاش های فراوانی نیز برای حفاظت از آن در سراسر دنیا در قالب کنوانسیون ها ومعاهدات بین المللی صورت گرفته و تمامی کشور ها ملزم به رعایت آنها می باشند که نشاندهنده اهمیت این موضوع می باشد،حال با توجه به اهمیت محیط زیست و منابع طبیعی در سطح جهان به اهمیت و ارزش آن در بین مسئولین و مردم ایران می پردازیم که مسائلی برای روشن شدن موضوع مطرح می شود.
1. با توجه به اینکه ما از نظرآب و هوایی جزء کشورهای خشک و نیمه خشک جهان به شمار می رویم و میزان بارندگی سالیانه در کشور ما بسیار پایین (متوسط بارندگی در سطح کشور 250 میلیمتر در سال) است، این امر موجب شده که ما با مشکل کم آبی مواجه باشیم. به این ترتیب مدیریت آبهای شیرین در دسترس از اهمیت بالایی برخورداراست اما زمانی که به بررسی نحوه مدیریت این آبها پرداخته می شود نکات قابل توجهی به دست می آید برای مثال تا زمانی که بارندگی باشد و مقدارذخایر آبی پشت سد ها به مقدار قابل توجهی بالا بیاید(لازم به ذکر است بالا آمدن و سر ریز شدن آب پشت سدها نشانه این نیست که این حجم از آب پشت سد وجود دارد به این دلیل که کف سدها با گذشت زمان رسوب می گیرند و ازعمق مفید آنها کاسته می شود) تصور می شود ما دچار کم آبی نیستیم و همه فراموش می کنند ما در منطقه خشک و نیمه خشک هستیم که ممکن است درسال های آتی بارندگی به میزان قابل توجهی کاهش یابد و ما دچار کم آبی و بحرانهای ناشی از آن شویم. از طرفی در سالهای کم باران تبلیغات برای کم مصرف کردن و درست مصرف کردن در رادیو و تلویزیون غوغا می کند و همیشه هم از مردم تقاضا می شود که در مصرف آب صرفه جویی کنند درصورتی که حدود 90-80 درصد آب شیرین کشور ما صرف کشاورزی می شود و این موضوع یک بحران جدی به شمار می آید که بر می گردد به مسئولین کشوری که در خصوص استفاده درست آب در بخش کشاورزی چه اقدامی انجام دادند؟ یکی از اقداماتی که می بایست انجام گیرد استفاده از سیستم آبیاری قطره ای در زمین های کشاورزی است که دولت بدون دریافت هزینه از کشاورزان اقدام به احداث آن نماید. ولی تنها کمکی که از بخش دولتی در این خصوص انجام می گیرد (البته بعد از مانع تراشی های مختلفی که برای کشاورزان ایجاد می گردد از جمله گرفتن انواع مجوز ها که خودش سالها طول می کشد و اجرایی شدن این طرح را به تعویق می اندازد)این است که وام در اختیار کشاورزان قرار دهد که خیلی از کشاورزان هم به دلیل اینکه این وام باید با پرداخت سود برگشت پیدا کند تمایلی برای استفاده از این تسهیلات نشان نمی دهند و به این ترتیب ما هیچگاه به الگوی صحیح مصرف آب در بخش کشاورزی نخواهیم رسید. این طرح زمانی قابل اجرا است که دولت سیستم آبیاری قطره ای در زمین های کشاورزی را بدون دریافت هزینه ای از کشاورزان احداث نماید، شاید در نگاه اول تصور شود که هزینه زیادی به دولت تحمیل می شود ولی با کمی دقت و بررسی آن در دراز مدت و همچنین توجه به ارزش فوق العاده آب به این نتیجه خواهیم رسید که چنین اقدامی دارای ارزش بسیار زیادی است که قابل اندازه گیری ریالی نیست و این همان اصل توسعه پایدار است که فردا را امروز دیدن است، چه بسا این امکان وجود دارد که ما در سالی دچار کم آبی شویم آن وقت حاضریم میلیاردها میلیارد برای جبران آن هزینه کنیم .با توجه به مطالب ذکر شده زمانی می توان از مسئولین توقع داشت که در برنامه های رادیو و تلویزیون از مردم تقاضای درست مصرف کردن را داشته باشند که خود برای مصرف صحیح و اصولی از منابع آبی کشورکه از وظایف آنها به شمار می رود اقدامات لازم را مبذول نمایند.
2. مثال دیگر که می توان اشاره کرد تا به ارزش پول در مقابل محیط زیست و منابع در ایران پی برد این است که در بین مردم ما استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی جایگاهی ندارد و به جای آن از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی (که خیلی از آنها در شرایط غیر استاندارد و از مواد بازیافتی که برای سلامت انسان مضرند،تولید می شوند)استفاده می شود و علت اصلی آن بالا بودن قیمت ظروف گیاهیست.این در حالی که ظروف پلاستیکی قابل تجزیه نبوده و سالیان طولانی در محیط باقی می مانند ومحیط زیست را از نظر آلودگی و زیبایی شناختی تحت تأثیر قرار می دهد و از طرف دیگرهزینه ای که برای جمع آوری واز بین بردن آنها صرف می شود بسیار بالاست که بخشی از این هزینه ها به صورت های مختلف توسط خود مردم تأمین می شود که اگر این موضوع به طور دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد به این نتیجه خواهیم رسید که استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی هم به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه تر خواهد بود و هم از تخریب محیط زیست و منابع جلوگیری می نماید.
محیط زیست زمانی برای ما ارزشمند خواهد شد که برای تفریح به محیط خارج از شهر می رویم و مدت زمان زیادی را صرف می کنیم تا جایی عاری از زباله و بوی نامطبوع در کناردریا،رودخانه،درختان،جنگل،دشت و ... پیدا کنیم ولی به دلیل وجود مناظر نامناسب به کسانی که زباله در محیط رها کردند ایراد می گیریم غافل از اینکه خود ما هم جزء آنها هستیم.
از دو مورد ذکر شده می توان نتیجه گرفت که ما دارای اقتصاد و مدیریت کوتاه مدت هستیم و ارزش گزاری بین موضوعات مختلف در ایران صورت نمی گیرد و خیلی از مسائل ضروری را به دلیل عدم بررسی دقیق و نداشتن مدیریت بلند مدت نادیده گرفته و بستر را برای نابودی آنها فراهم می کنیم.
به امید روزی که مدیریت بلند مدت جای مدیریت کوتاه مدت را در ایران بگیرد.(فردا را امروز ببینیم)
اصل 50 قانون اساسی